از درمان تا بحران: تکامل باکتری‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک در میکروبیوتای انسان

مقاومت آنتی‌بیوتیکی یا مقاومت به آنتی‌بیوتیک  یعنی میکروب‌های بیماری‌زا که برای مبارزه با آنان آنتی‌بیوتیک استفاده می‌شوند، با جهش ژنی (موتاسیون) نسبت به این داروها مقاومت پیدا کنند و نسل‌های جدیدی به وجود بیایند که نتوان با آن‌ها مبارزه کرد. این نوع مقاومت به توانایی میکروب‌ها مانند باکتری‌ها، ویروس‌ها، انگل‌ها و قارچ‌ها برای مقاومت در برابر اثرات داروهایی که در ابتدا برای کشتن آن‌ها یا مهار رشد آن‌ها طراحی شده بودند، اشاره دارد. از مهم‌ترین عوامل این نوع مقاومت دارویی، مصرف خودسرانه یا بیش از حد آنتی‌بیوتیک‌ها است.

پژوهشگران مرکز تحقیقات سلامت غذایی در مطالعه حاضر به بررسی روند رو‌به‌رشد مقاومت آنتی‌بیوتیکی در میکروبیوتای انسانی پرداخته اند. در این مطالعه، روند رو‌به‌رشد مقاومت آنتی‌بیوتیکی در میکروبیوتای انسانی بررسی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که مصرف بی‌رویه و نادرست آنتی‌بیوتیک‌ها، همراه با عوامل محیطی و صنعتی، موجب ظهور و گسترش ژن‌های مقاومت شده و باکتری‌های خطرناکی مانند استافیلوکوک مقاوم به متی‌سیلین (MRSA) و انتروباکتریاسه‌های مقاوم به کارباپنم را پدید آورده است. این پدیده درمان‌های حیاتی همچون جراحی‌ها، شیمی‌درمانی‌ها و مراقبت‌های ویژه را با چالش جدی مواجه می‌کند.
مقاومت آنتی‌بیوتیکی به سرعت در حال تبدیل شدن به بحرانی جهانی است که درمان‌های حیاتی پزشکی را تهدید می‌کند.

محققان تأکید دارند که برای مهار این روند، باید رویکردی جامع و هماهنگ بر پایه اصل سلامت واحد (One Health) اتخاذ شود. راهکارهایی همچون پایش ژن‌های مقاومت با فناوری‌های نوین، مدیریت هوشمند مصرف آنتی‌بیوتیک، افزایش آگاهی عمومی و سرمایه‌گذاری در تولید داروهای جدید از مهم‌ترین راهکارهای پیشنهادی برای مهار این تهدید جهانی عنوان شده است.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39858487/